Κοινωνία των Εθνών

Διεθνής οργανισμός που λειτούργησε κατά το πρώτο μισό του 20ού αι. και αποτέλεσε, κατά κάποιον τρόπο, τον πρόδρομο του ΟΗΕ. Η Κ.τ.Ε. ιδρύθηκε στο Παρίσι, στο πλαίσιο της συνθήκης των Βερσαλιών, με την οποία τερματίστηκε ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος. Οι κυριότεροι σκοποί της ήταν η εξασφάλιση της ειρήνης και της ασφάλειας μεταξύ των κρατών-μελών, η επίλυση των διαφορών με τη χρήση της μεσολάβησης, καθώς και η προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στο πεδίο της πολιτικής, της οικονομίας και του πολιτισμού. Η ιδρυτική πράξη της Κ.τ.Ε. εγκρίθηκε στις 28 Απριλίου 1919, όμως η υπόστασή της χρονολογείται ουσιαστικά από την επικύρωση της συνθήκης εκ μέρους της Γερμανίας (10 Ιανουαρίου 1920). Ωστόσο, η ιδέα της διατήρησης της ειρήνης, της πολιτικής ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών αναγόταν σε παλαιότερες εποχές, αποτελώντας τόσο αντικείμενο θεωρητικών σχεδίων και μελετών (Σάλι, Ντε Σεν-Πιερ, Ρουσό, Καντ) όσο και ομαδικών κινημάτων και εκδηλώσεων. Μεταξύ των πολιτικών που εργάστηκαν για την πραγματοποίησή της κατά το πρώτο τέταρτο του 20ού αι., άξιοι μνείας είναι ο λόρδος Άσκουιθ, ο Μπριάν, ο Μπέτμαν-Χόλβεγκ, ο κόμης Στσέρνιν και ιδιαίτερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Γουίλσον. Ο τελευταίος συνέβαλε στη διατύπωση του σχεδίου του καταστατικού της Κ.τ.Ε., ιδιαίτερα με την περίφημη ομιλία των 14 σημείων (Ιανουάριος 1918), στην οποία εμφανίστηκε για πρώτη φορά ο όρος, αλλά τελικά δεν κατόρθωσε να επιτύχει τη συμμετοχή της χώρας του στον οργανισμό, έπειτα από άρνηση της αμερικανικής Γερουσίας. Η Κ.τ.Ε. λειτούργησε ως ανοιχτή ένωση κρατών, στην οποία μπορούσαν να προσχωρήσουν και άλλα κράτη, εκτός από τα ιδρυτικά μέλη. Αποτελούσε ξεχωριστό νομικό πρόσωπο διεθνούς δικαίου, έδρευε στη Γενεύη και είχε βασικά όργανα τη Συνέλευση των μελών, το συμβούλιο και τη διαρκή γραμματεία. Η συνέλευση είχε τακτική σύνοδο μία φορά τον χρόνο στη Γενεύη. Το συμβούλιο ήταν ειδικά επιφορτισμένο με τη διατήρηση της ειρήνης, απαρτιζόταν από μόνιμα μέλη-αντιπροσώπους των Μεγάλων Δυνάμεων (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία και, αργότερα, ΕΣΣΔ και Γερμανία) και από μέλη εκλεγόμενα ανά τριετία μεταξύ των αντιπροσώπων άλλων κρατών. Η γραμματεία ήταν επιφορτισμένη με την τεχνική και τη διοικητική λειτουργία της οργάνωσης. Μολονότι επιτέλεσε πολύ σημαντικό έργο στον κοινωνικό τομέα και στην προώθηση της διεθνούς νομοθεσίας, η Κ.τ.Ε. τελικά διασπάστηκε, εξαιτίας των ιδεολογικών αντιθέσεων που χώριζαν τα κράτη του μεσοπολέμου αλλά και εξαιτίας οργανωτικών ατελειών του καταστατικού της. Η περιφρονητική στάση της Ιαπωνίας και της Γερμανίας (1933) απέναντι στην Κ.τ.Ε. οδήγησε στην αποχώρησή τους από τον οργανισμό. Η κατάληψη της Αιθιοπίας από την Ιταλία το 1936 αποδυνάμωσε την αίγλη του οργανισμού, που παρατηρούσε ανίσχυρος τις ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις των χωρών οι οποίες αργότερα προκάλεσαν τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Μετά την αποχώρηση της Γερμανίας και την αποπομπή της Σοβιετικής Ένωσης, η ύπαρξή της Κ.τ.Ε. κατέστη σκιώδης. Ωστόσο, η τυπική της διάλυση ξεκίνησε μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο (18 Απριλίου 1946), οπότε αντικαταστάθηκε από τον OHE τον Ιούλιο του 1947. Η Γερμανία γίνεται δεκτή στην Κοινωνία των Εθνών· το «πνεύμα της Γενεύης» φάνηκε να υπερισχύει την εποχή εκείνη απέναντι στις διεθνείς έριδες και στους εθνικισμούς.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • κοινωνία — Το σύνολο των ανθρώπων που συμβιώνουν σε έναν τόπο ή σε μία ιστορική περίοδο. Από κοινωνιολογική άποψη, η κ. ισοδυναμεί με την ύπαρξη ενός δικτύου δεσμών μεταξύ των ανθρώπων, το οποίο βασίζεται σε συνειδητά (και όχι ενστικτώδη) στοιχεία και σε… …   Dictionary of Greek

  • Ιράκ — Επίσημη ονομασία: Δημοκρατία του Ιράκ Έκταση: 437.072 τ. χλμ. Πληθυσμός: 24.001.816 (2002) Πρωτεύουσα: Βαγδάτη (4.478.000 κάτ. το 1995)Κράτος της νοτιοδυτικής Ασίας στη Μέση Ανατολή. Συνορεύει στα Β με την Τουρκία, στα Δ με τη Συρία και την… …   Dictionary of Greek

  • Αιθιοπία — Κράτος της ανατολικής Αφρικής.Συνορεύει στα Β και στα Δ με το Σουδάν, στα Ν με την Κένυα, στα ΝΑ με τη Σομαλία και στα ΒΑ με το Τζιμπουτί και την Ερυθραία.Μετά την απόσπαση της Ερυθραίας (1993), η Α. (αιθιοπ. Γιατγιόπια Μανγκουίστ) δεν έχει πλέον …   Dictionary of Greek

  • Γερμανία — Επίσημη ονομασία: Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας Προηγούμενη ονομασία (1948 90): Γερμανική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία (ή Δυτική Γερμανία) & Γερμανική Λαϊκή Δημοκρατία) Έκταση: 357.021 τ.χλμ Πληθυσμός: 82.440.309 κάτ. (2000) Πρωτεύουσα:… …   Dictionary of Greek

  • πασιφισμός — (από το λατινικό pax, ειρήνη). Σύνολο πολιτικών θεωριών και κινημάτων που, πιστεύοντας ότι η σταθερή ειρήνη είναι σκοπός θεμελιώδους σημασίας για την ανθρωπότητα, επιδιώκουν τη θεωρητική επεξεργασία και την πρακτική εφαρμογή των μέσων που… …   Dictionary of Greek

  • Ιορδανία — Επίσημη ονομασία: Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας Έκταση: 92.300 τ. χλμ. Πληθυσμός: 5.307.470 (2002) Πρωτεύουσα: Αμμάν (1.415.000 κάτ. το 1999)Κράτος της νοτιοδυτικής Ασίας, στη Μέση Ανατολή. Συνορεύει στα Δ με το Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη… …   Dictionary of Greek

  • μειονότητα — Οι ομάδες των πολιτών ενός κράτους που διαφέρουν ως προς την καταγωγή, τη γλώσσα ή τη θρησκεία από τις πολυαριθμότερες και ομοιογενείς ομάδες των άλλων πολιτών. Συνήθως, θεωρούνται ελάχιστα επωφελείς για τα κοινά πολιτικά συμφέροντα και… …   Dictionary of Greek

  • Ισραήλ — I Επίσημη ονομασία: Κράτος του Ισραήλ Έκταση: 20.770 τ. χλμ. Πληθυσμός: 6.029.529 (2002) Πρωτεύουσα: Ιερουσαλήμ (622.091 κάτ. το 1997) *Σημ.: Η Ιερουσαλήμ ανακηρύχθηκε μονομερώς από το Ισραήλ πρωτεύουσα το 1982, στη θέση του Τελ Αβίβ, χωρίς όμως… …   Dictionary of Greek

  • ουδετερότητα — Νομική ή πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα κράτη τα οποία δεν παίρνουν μέρος σε πόλεμο που διεξάγεται μεταξύ άλλων κρατών. Η ο. ως νομική κατάσταση στηρίζεται σε μια σειρά κανόνων του διεθνούς δικαίου που αποβλέπουν από το ένα μέρος… …   Dictionary of Greek

  • Ναμίμπια — Κράτος της νοτιοδυτικής Αφρικής. Συνορεύει Β με την Αγκόλα και με τη Ζάμπια, Α με την Μποτσουάνα και με τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία, Ν με τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία, ενώ Δ βρέχεται από τον Ατλαντικό ωκεανό.Προσαρτημένη, ουσιαστικά, στη… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.